Hastanın pozısyonunun ayarlanması

yazar:  Dr. med. Gesche Riabowol (geb. Tallen), türk tercüman:  Dr. med. Ebru Saribeyoglu, Last modification: 2026/01/20 https://kinderkrebsinfo.de/doi/e211428

Tedavi edilen tümörün yakınındaki sağlıklı organlara radyasyon maruziyetini en aza indirmek ve böylece yan etkileri önlemek için, radyasyon alanları [bkz. radyasyon alanı‎] tedavi sırasında sabit kalmalıdır. Bu, hastanın hareket etmemesi gerektiği anlamına gelir. Çocuğun veya ergenin yaşına ve kişiliğine bağlı olarak, radyoterapi bazen sedasyon‎ altında uygulanır.

Genellikle, tedavi edilen vücut bölgesine bağlı olarak, hastayı güvenli bir pozisyonda tutmaya yardımcı olmak için özel pozisyonlandırma yardımcıları kullanılır. En önemli pozisyonlandırma yardımcıları aşağıda açıklanmıştır.

Bilinmesinde yarar var: Radyoterapi uygulamalarında kullanılan konum-landırma teknikleri her zaman konforlu olarak algılanmasa da, sağlıklı organları korumaya ve uzun vadeli yan etkileri azaltmaya yardımcı olurlar. Işın yolunda küçük bir sapma (birkaç milimetre) bile ciddi hasara neden olabilir.

Monitörler

Kontrol odasında çok sayıda monitör bulunmaktadır. Bu monitörler, radyoterapi ekibinin hastayı en uygun şekilde konumlandırılmasına (örneğin, sedye açısı, ışınların yönü) ve böylece radyasyonun tümörü güvenli bir şekilde hedeflemesine yardımcı olur.

Maskeler

Baş bölgesine radyoterapi uygulanan hastalara özel bir maske takılır. Bu maske, tedavi sırasında hastanın hareket etmesini önlemek için tasarlanmıştır; böylece, harekete bağlı olarak radyasyon alanı‎nın kayması ve tümör‎ yerine sağlıklı dokuların etkilenmesi engellenmiş olur. Çocuklar için maskeler genellikle ıslakken başa sarılan ve kuruduktan sonra hastanın baş şekline göre özel olarak kalıplanan plastik bandajlardan yapılır. Maskenin ayrıca hızlı bir şekilde açılıp kapanmasını sağlayan menteşeleri de vardır.

Bilinmesinde yarar var: Maske yapımı acısız bir süreçtir, ancak bandajlar genellikle biraz ısınır ve kururken bazen çıtırtı sesleri çıkarır. Bazı klinikler plastik maske kullanır.

Radyoterapi öncesinde, hazırlanan maske tedavi masasının başlığına takılır (aşağıdaki resme bakınız). Radyasyon alanı maske üzerinde işaretlenir. Radyasyon alanının önceden işaretlendiği konumlandırma yardımcıları, vücudun diğer bölgelerinin radyoterapi‎sinde de kullanılır.

Plastik bandajlardan yapılan yüz maskelerinin yanı sıra plastik malzemeden yapılanlar da vardır. Burada ışınlama alanı zaten işaretlenmiştir. © MHH, Radyoterapi ve Özel Onkoloji Kliniği'nin izniyle

2015_01_28-650-MaskeaufStrahlentisch-Strahlentherapie_TomFigiel_00346-76.jpg

Diğer konumlandırma yardımcıları

Sıklıkla özel ortopedik yastıklar ve plastik şablonlar kullanılır. Bunlar vücut bölgelerini destekleyerek tedavi sırasında hasta için en ideal stabiliteyi sağlar.