Radyoterapiye hazırlık

yazar:  Dr. med. habil. Gesche Tallen, Ingrid Grüneberg, türk tercüman:  Dr. med. Ebru Saribeyoglu, Last modification: 2026/01/18 https://kinderkrebsinfo.de/doi/e211417

Radyoterapiye başlamadan önce, hasta ve/veya yakınlarıyla, hem radyasyon onkologları tarfından hem de servisteki tedavi ekibiyle önemli bilgilendirme görüşmeleri yapılır. Ekipte, diğerlerinin yanı sıra, radyoterapi teknisyenleri de (kısaltması RTT) yer alır.

Bu görüşmeler sırasında hastalar ve aileleri radyoterapi işleyişi ve gerekli hazırlıklar hakkında ayrıntılı bilgi edinirler (bkz. sonraki bölüm, "Pozisyonlandırma"). Ayrıca, psikososyal ekipteki uzmanlar (örneğin psikoonkologlar) destek ve rehberlik sağlamak üzere hazır bulunurlar.

Bilinmesinde yarar var: Tedavi ekibi (radyasyon onkologları, radyoterapi teknisyenleri ve psikolojik eğitimli uzmanlar) hastalara ve ailelerine kanıtlanmış bilgilerle destek sağlarlar. Örneğin, yaklaşan radyoterapi hakkında bilgiler yaşa uygun ve kolay anlaşılır bir şekilde sunulur.

Hastaların (ve ebeveynlerinin) radyoterapiye hazırlanmalarına ve bunu kabullen-melerine yardımcı olmak ve kaygıyı en aza indirmek için aşağıdaki prosedürlerin faydalı olduğu kanıtlanmıştır.

Küçük çocukların hazırlanması (küçük çocuklar ve ilkokul çağındaki çocuklar)

  • Radyasyon onkologları ve radyoterapi tekniksyenleri (RTT), her adımı çocuk dostu bir şekilde açıklarlar ve ebeveynleri sürece dahil ederler. Herhangi bir baskı oluşmaması için yeterli zaman ayırmak önemlidir.
  • Küçük çocukjlar genellikle anestezi (narkoz‎) eşliğinde ışınlanır.
  • 4–5 yaşındab büyük ve hareketsiz kalabilen çocuklarda genellikle anesteziye gerek duyulmaz. Ancak bu durum, çocuğun radyasyon tedavisi durumuna verdiği tepkiye bağlıdır. Ayrıca, hareketsiz kalamayan ve bu nedenle anestezi gerektiren daha büyük çocuklar da vardır.
  • Tedavi odası ve tedavi masası (yani "radyoterapi sedyesi") önceden görülebilir.
  • Yüz maskesi yapılması gerekiyorsa: Radyoterapi maskesi boyanabilir ve deneme maskesi yapılıp denenebilir. Nasıl hissettiriyor?
  • Çocuğun en sevdiği peluş oyuncağına da maske takılır ve oyuncak "yatmayı deneyebilir".
  • Ebeveynler radyoterapiye "gidiş" için bir çanta hazırlarlar (örneğin, içecek, küçük bir atıştırmalık, oyun ve bekleme için bir kitap).
  • Radyoterapinin detayları "uyarlanır": odayı karartmak, hareketsiz yatmak, belki bir kronometre ile, ve sonrasında birlikte temizlik yapmak, yani tedavi sedyesini indirmek ve maskeyi yerine asmak.
  • Herkesin ortamı terketmesi gerektiğinde tedavi odasında "vedalaşma" alıştırması yapılır.
  • Radyoterapiden sonra bir ödül olabilir, örneğin kolye için bir boncuk.
  • Birçok klinikte çocuk dostu yayınlar mevcuttur veya sipariş edilebilir.

Daha büyük çocuklar (10–12 yaşından itibaren) ve ergenler için hazırlıklar

  • Tedavi ekibi, tedavi sürecini yaşa uygun bir şekilde açıklar ve daha büyük çocuklar ve gençlerin sorularını yanıtlar.
  • Çocuklar ve gençler, yaşlarına uygun bilgilendirme materyalleri alırlar (örneğin, tedavi ekibi tarafından sağlanan bilgi sayfaları, kitaplar ve videoların yanı sıra ilgili çevrimiçi bilgiler).
  • Daha önce radyoterapi görmüş diğer gençlerle veya çocuğu radyoterapi almış ailelerle iletişim kurulur. Destek gruplarıyla iletişim de kolaylaştırılır.

Tüm yaş grubu için hazırlıklar

  • Çocuğun/ergenin hareketsiz durmayacağı gibi korkularınızı onların yanında ifade etmekten kaçının.
  • Baskı uygulamayın – örneğin, sert olmayın, "yalvarmayın" ve radyoterapi sırasında çocuk veya ergen hareketsiz durmazsa cezayla tehdit etmeyin. Bu bir felaket değildir ve gerekirse hastaya gelecekteki radyoterapi tedavilerinden önce sakinleştirici verilebilir veya ertesi gün başka bir deneme yapılabilir. Tıbbi olarak, radyoterapi tedavisinin biraz gecikmesi veya uzaması sorun teşkil etmez.
  • Neden"i tartışmayın, bunun yerine "nasıl"a odaklanın ("Yanında bir oyuncak getireyim mi?"; "Bekleme odasında hangi kitabı okumak istersiniz?"; "Sonrasında ödül olarak ne yapacağız?")
  • Test radyoterapisi: Birçok tedavi merkezinde, bilgilendirme görüşmeleri ve radyasyon alanının hesaplanması arasında (hem serviste hem de radyoterapi kliniğinde) bir "test radyoterapisi" seansı yapılır. Bu, radyoterapi sürecini simüle eder. Tedavi hızı, hastanın işbirliğine bağlıdır.